ZNIKNIE FIKCJA DORĘCZENIA PISM PROCESOWYCH W POSTĘPOWANIU CYWILNYM

Stan obecny

W procedurze cywilnej obowiązuje fikcja doręczenia. Jest to zasada, zgodnie z którą po dwóch próbach doręczenia przesyłki przez listonosza pismo uznaje się za doręczone. Projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, nad którym obecnie pracuje Sejm, przewiduje odejście od stosowania fikcji doręczenia w przypadku osób fizycznych.

Właściwe doręczenie pozwanemu pierwszego pisma w sprawie ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala mu na podjęcie obrony swych praw przed sądem. W przypadku stosowania przez sądy fikcji doręczenia istnieje duże ryzyko, że pismo uznane za doręczone, w rzeczywistości nigdy nie dotarło do pozwanego. Ani doręczyciel pocztowy, ani sąd nie ma bowiem obowiązku ustalania czy pozwany rzeczywiście przebywa pod wskazanym przez powoda adresem.

Proponowane zmiany

Aby ograniczyć prowadzenie przez sądy fikcyjnych w istocie procesów, projekt przewiduje dodanie nowego art. 1391. Zgodnie z par. 1 jeżeli pomimo podjęcia dwukrotnej próby doręczenia, pozwany nie odbierze pozwu lub innego pisma procesowego sąd zobowiązuje powoda do doręczenia go pozwanemu za pośrednictwem komornika. Par. 2 nakłada na powoda obowiązek przedstawienia w terminie dwóch miesięcy potwierdzenia doręczenia pisma pozwanemu przez komornika. Powód może również zwrócić sądowi pismo, wskazując aktualny adres pozwanego lub udowodnić, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu dwóch miesięcy sąd zawiesza postępowanie.

Ocena zmian

Proponowana zmiana ma zarówno plusy i minusy. Z jednej strony utrudni dochodzenie roszczeń, bo na powodzie będzie ciążył obowiązek zapewnienia doręczenia oraz pokrycia jego kosztów. Dochodzenie części roszczeń w sądach może stać się nie tylko nieopłacalne, ale wręcz niemożliwe. Ponadto konieczność skorzystania z komorniczego doręczenia wydłuży postępowanie o dwa miesiące. Z drugiej strony odejście od fikcji doręczenia może okazać się receptą na nadużycia pozwanych, którzy celowo nie odbierają przesyłek sądowych. Zmiana niewątpliwie będzie korzystna dla pozwanych, którzy w rzeczywistości nie przebywają pod adresem wskazanym w pozwie i zaniechali aktualizacji swojego adresu. Zapobiegnie to prowadzeniu procesu bez wiedzy strony, która o toczącym się przeciwko niej postępowaniu dowiaduje się dopiero na etapie egzekucji.

Share This: