Rzecznik Praw Pasażerów – czy ułatwi im życie?

Rzecznik Praw Pasażerów to nowa instytucja, która pojawiła się w systemie prawa wraz z przyjętą jednomyślnie zmianą Prawa lotniczego. Wprowadzenie nowej instytucji, mającej ułatwić życie pasażerom należy przyjąć pozytywnie.

Rzecznik praw pasażerów

Rzecznik Praw Pasażerów rozpocznie swoją działalność od 1 kwietnia 2019 roku.
Rzecznika każdorazowo będzie wyznaczał Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
na pięcioletnią kadencję spośród pracowników Urzędu. Aby zostać Rzecznikiem Praw Pasażerów trzeba będzie spełnić szereg wymagań, w szczególności posiadać wiedzę
i doświadczenie w zakresie praw pasażerów w przewozie lotniczym.

Warunkiem prowadzenia postępowania przez Rzecznika Praw Pasażerów jest wyrażenie
na nie zgody przez przewoźnika lotniczego oraz wyczerpanie procedury reklamacyjnej
przed przewoźnikiem. Możliwość taka aktualizuje się, gdy przewoźnik udzieli odpowiedzi
na skierowaną do niego reklamację. Wyczerpanie procedury reklamacyjnej
to także brak udzielenia na nią odpowiedzi w trzydziestodniowym terminie.

Kompetencje i zadania Rzecznika Praw Pasażerów

Rzecznik Praw Pasażerów będzie prowadził postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów pasażerskich między przewoźnikiem lotniczym, a pasażerem
w zakresie roszczeń majątkowych wynikających z przepisów rozporządzenia
(WE) nr 261/2004. Postępowanie to będzie dotyczyło ,,lotów wykonywanych z lotnisk znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lotów z krajów trzecich
na te lotniska, obsługiwanych przez przewoźnika wspólnotowego”.[1] Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że ,,kraje trzecie” to kraje nie będące członkami Unii Europejskiej,
a także inne niż Szwajcaria, Islandia i Norwegia.[2]

Kluczowym zadaniem Rzecznika Praw Pasażerów będzie zbliżenie stanowisk stron postępowania,
które w konsekwencji ma prowadzić do polubownego rozstrzygnięcia sporu bez konieczności występowania przez pasażera na drogę sądową. Rzecznik będzie zatem występował niejako w roli mediatora. Co istotne, w uzasadnieniu projektowanej ustawy przewiduje się, że zbliżeniu stanowisk stron ma służyć objaśnianie przez Rzecznika przepisów dotyczących przysługujących pasażerom praw oraz możliwości ich egzekwowania.

Rzecznik Praw Pasażerów dla pasażerów

Podkreślenia wymaga edukacyjna i niewątpliwie propasażerska rola, jaką będzie pełnił Rzecznik Praw Pasażerów. Projektowane rozwiązanie stanowi swoistego rodzaju novum.

W dotychczasowym brzmieniu przepisów ustawy prawo lotnicze nie było mowy o tym, aby Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego czy Komisja Ochrony Praw Pasażerów zbliżała stanowiska stron. Rola Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego sprowadzała się jedynie do badania, czy przewoźnik lotniczy naruszył przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i w związku z tym, nakładał na niego karę bądź też stwierdzał brak naruszenia przepisów rozporządzenia.

Kiedy Rzecznik nie poprowadzi postępowania?

Przepisy projektowanej nowelizacji ustawy prawo lotnicze przewidują również sytuacje,
których zaistnienie skutkuje zakończeniem postępowania przez Rzecznika.
Dzieje się tak, gdy przewoźnik nie wyrazi zgody na udział w postępowaniu
przed Rzecznikiem Praw Pasażerów albo nie udzieli odpowiedzi na pismo informujące
o wszczęciu postępowania w ciągu 21 dni od jego otrzymania.

Z jednej strony wydaje się, że celem powyższej regulacji będzie zwiększenie aktywności przewoźnika lotniczego w postępowaniu przed Rzecznikiem i obciążenie go odpowiedzialnością za jego przebieg, z drugiej zaś jej konsekwencją jest pozbawienie pasażera prawa wyboru między drogą sądową przed sądem powszechnym, a drogą administracyjną przed organami Urzędu Lotnictwa Cywilnego.[3]

Czy nowa instytucja poprawi sytuację pasażerów?

Mając na uwadze, że do Urzędu corocznie wpływa ogromna liczba skarg, a postępowania często toczą się latami, powyższa regulacja może przyczynić się do wyeliminowania istniejących w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego zatorów.

Praktyka z pewnością zweryfikuje wydźwięk wprowadzanych zmian. Jednak na razie należy oceniać pozytywnie wprowadzenie nowej instytucji.

Rzecznikiem Praw Pasażerów będzie zatem ubogacona doświadczeniem osoba,
chcąca wypracować korzystne dla stron rozwiązania oraz doprowadzić do rozstrzygnięcia sporu.

 ______________________________________________________________________________

[1] art. 205a ust. 1 projektu  ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw.

[2] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52016XC0615(01)&from=EL

[3] Por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 113/13.

Share This: