Skarga pauliańska może być stosowana przez Urzędy Skarbowe

Skarga pauliańska stanowi narzędzie walki z nieuczciwymi dłużnikami i tzw. ucieczką z majątkiem. Ucieczka z majątkiem polega na zbywaniu majątku na rzecz innych podmiotów, najczęściej z najbliższej rodziny dłużnika, w sytuacji gdy rzeczywistym właścicielem i użytkownikiem majątku pozostaje dłużnik. Takie działania dłużnik podejmuje tylko i wyłącznie w celu uniemożliwienia wierzycielowi przeprowadzeni egzekucji z majątku dłużnika. Do niedawna pojawiały się wątpliwości czy z instytucji tej mogą korzystać instytucje państwowe, jak choćby Urzędy Skarbowe. Orzeczenie Trybunału konstytucyjnego usunęło wątpliwości i otworzyło Urzędom Skarbowym drogę do stosowania skargi pauliańskiej.

Czym jest skarga pauliańska?

Skarga pauliańska jest instrumentem, który ma na celu zabezpieczenie wierzyciela na wypadek takiego nielojalnego zachowania dłużnika.

Instytucja skargi pauliańskiej pozwala wierzycielowi na odzyskanie realnej możliwości zapłaty. Wierzyciel wnosi pozew nie przeciwko pierwotnemu dłużnikowi, ale przeciwko osobie, która nabyła jego majątek.

Po złożeniu pozwu i uzyskaniu pomyślnego wyroku, wierzyciel może przeprowadzić egzekucję komorniczą z tych przedmiotów majątkowych, których dłużnik się wyzbył.

Kiedy można zastosować skargę pauliańską?

Powodzenie zastosowania skargi pauliańskiej zależy od spełnienia kilku warunków. Najważniejsze przesłanki to: świadome działanie dłużnika na niekorzyść wierzyciela oraz wiedza osoby, która nabyła majątek dłużnika o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela.

Dotychczas instytucja skargi pauliańskiej, jako wyłączne narzędzie prawa cywilnego, rzadko była stosowana na gruncie prawa administracyjnego. W ostatnim okresie pojawiła się jednak tendencja stosowania skargi pauliańskiej również przez instytucje państwowe.

Taka praktyka budziła uzasadnione kontrowersje, które skłoniły Rzecznika Praw Obywatelskich do skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego.

Istotne zmiany po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 roku

Trybunał Konstytucyjny uznał, że instytucje państwowe mogą na zasadzie analogii stosować skargę pauliańską do wierzytelności Skarbu Państwa.

Nabycie składników majątku od podmiotu, który zalega z zapłatą podatku, cła czy składek ZUS, może spowodować skierowanie przeciwko nam skargi pauliańskiej. Umowa zawarta przez nas z takim dłużnikiem, może zostać uznana za nieważną. Natomiast przedmiot umowy będzie podlegał egzekucji komorniczej.

Wyrok TK otwiera drogę Skarbowi Państwa do ingerencji w transakcje w obrocie cywilnym, między osobami fizycznymi lub prawnymi.

Skarb Państwa dysponował już dedykowanymi narzędziami, pozwalającymi na sprawną egzekucję zaległości podatkowych. Po wyroku Trybunału jego uprawnienia zostały znacznie rozszerzone.

Nowe narzędzie w rękach państwa powinno skłaniać do znacznie większej staranności w doborze i weryfikacji potencjalnych kontrahentów. Takie działanie pozwoli bowiem na ograniczenie ryzyka poniesienia faktycznej odpowiedzialności za długi zbywcy.

Share This:

Dodaj komentarz