Już nie tak łatwo o spółkę z o.o. z użyciem wzorca umowy

Od 1 stycznia 2012 roku możemy korzystać z (moim zdaniem) niezwykle wygodnej, oraz zazwyczaj bardzo sprawnej procedury rejestracji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością z wykorzystaniem wzorca umowy udostępnianego w systemie teleinformatycznym (tzw. procedura S-24). Podstawowe zalety omawianej procedury to przede wszystkim szybkość wpisu nowo zawiązanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (z założenia wpis powinien następować w przeciągu 24 godzin od złożenia wniosku), oraz brak konieczności sporządzania umowy spółki w formie aktu notarialnego. Ponadto, poza kosztami notarialnymi, za rejestrację spółki z o.o. zawiązanej z użyciem wzorca umowy zapłacimy o 250 złotych mniej niż w wypadku spółki, której umowę objęto aktem notarialnym (oszczędność dotyczy opłaty za wpis do KRS[1]).

Jak widać, nowe możliwości spodobały się przedsiębiorcom, bowiem aż 47,25% wszystkich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zawiązanych w 2015 roku to spółki zawiązane w trybie S-24 (dokładnie 36.678 spółek z o.o.).

Dotychczasowe zasady

Zgodnie z obowiązującymi przepisami KSH, większość dokumentów w systemie teleinformatycznym podpisywanych jest przez złożenie tzw. kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym (ePUAP). Zasada ta dotyczy zawiązywania w systemie S-24 spółki jawnej oraz spółki komandytowej, jak również dokonywania zmian w umowie oraz innych czynności dotyczących spółki zawiązanej w trybie S-24.

Jednakże, zgodnie z dotychczasowymi przepisami[2], umowa spółki z o.o., lista wspólników oraz oświadczenie członków zarządu o wniesieniu wkładów na pokrycie kapitału zakładowego mogą być podpisywane w systemie teleinformatycznym nie tylko zgodnie z powyższą zasadą ale także poprzez złożenie tzw. zwykłego podpisu elektronicznego. Również wniosek o pierwszy wpis spółki z o.o. składany drogą elektroniczną może być opatrzony tzw. zwykłym podpisem elektronicznym[3].

Do złożenia tzw. zwykłego podpisu elektronicznego konieczne jest założenie konta w systemie teleinformatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości. W tym celu wystarczające jest wprowadzenie do systemu odpowiednich danych (m. in. imienia, nazwiska, numeru PESEL, danych dotyczących dokumentu tożsamości). Następnie, po zweryfikowaniu przez system wprowadzonych danych, możemy posługiwać się tzw. zwykłym podpisem elektronicznym poprzez podanie nazwy użytkownika i hasła.

W praktyce, siedząc przed ekranem komputera i dysponując (przykładowo) dowodem osobistym, jesteśmy w stanie w ciągu 24 godzin założyć spółkę z o.o. Co więcej, spółka ta w niczym nie ustępuje spółkom założonym w „tradycyjny” sposób. Ponadto, w okresie pomiędzy podpisaniem w systemie teleinformatycznym umowy spółki a wpisem spółki do rejestru, spółka funkcjonuje w organizacji (art. 161 KSH nie czyni w tym zakresie żadnego wyjątku).

Istniejący stan w sposób oczywisty może prowadzić do naruszeń. W sytuacji gdy bowiem, przykładowo, skradziono nam portfel z dokumentem tożsamości, już 24 godziny później możemy stać się niczego nieświadomym wspólnikiem spółki z o.o. Co więcej, spółka ta będzie mogła zaciągać zobowiązania już w momencie podpisania jej umowy zwykłym podpisem elektronicznym (w omawianej sytuacji, z wykorzystaniem danych ze skradzionego nam dowodu tożsamości).

Zmiany

W efekcie, stworzono projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o Krajowym rejestrze sądowym. Projektowane zmiany zakładają, że nie będzie już możliwe podpisanie umowy spółki z o.o. (oraz innych dokumentów w systemie teleinformatycznym niezbędnych do zarejestrowania spółki) z wykorzystaniem tzw. zwykłego podpisu elektronicznego. W każdym wypadku konieczne będzie zatem posługiwanie się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym (ePUAP).

Jak stwierdzono w uzasadnieniu projektu ustawy – w ostatnim okresie pojawiły się sygnały o przypadkach nadużyć polegających na nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych innych osób do zawiązania spółki z o.o. w trybie S-24. Co prawda liczba rzeczonych nadużyć nie jest piorunująca – zidentyfikowano ponad 40 przypadków zgłoszeń związanych z nieuprawnionym wykorzystaniem cudzych danych do zawiązania spółki z o.o. w trybie S-24. Jednakże, biorąc pod uwagę rosnącą tendencję przestępczości trudniącej się nielegalnym wykorzystywaniem danych osobowych (sam padłem ofiarą takich działań), ustawodawca słusznie podszedł do problemu z należytą ostrożnością.

Skutki dla przedsiębiorców

Co projektowane zmiany oznaczają dla przedsiębiorców? Uzyskanie kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym (ePUAP) wiąże się z formalnościami, a co za tym idzie, koniecznością poświęcenia bezcennego czasu przedsiębiorcy.

W celu uzyskania możliwości posługiwania się podpisem potwierdzonym profilem zaufanym (ePUAP) konieczne jest złożenie elektronicznego wniosku, a następnie udanie się do tzw. punktu potwierdzającego w celu potwierdzenia profilu zaufanego, w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku. Punktami potwierdzającymi są najczęściej oddziały ZUS, urzędy skarbowe, urzędy wojewódzkie. Uzyskanie omawianego podpisu jest bezpłatne.

W wypadku kwalifikowanego podpisu elektronicznego konieczne jest w szczególności zakupienie u tzw. dostawcy usług zaufania (prywatnej firmy wpisanej do odpowiedniego rejestru) zestawu umożliwiającego składanie takiego podpisu. W tym wypadku jednak musimy się liczyć z kosztem około 300 złotych.

Etap prac nad projektem

W dniu 9 lutego 2017 roku odbyło się pierwsze czytanie omawianego projektu ustawy. Obecnie trwają prace w komisjach. Projekt figuruje na stronach Sejmu RP pod numerem druku sejmowego: 1230.

Podsumowanie

Pomimo, że zmiany wiążą się z utrudnieniami dla przedsiębiorców, moim zdaniem, zgodnie z założeniem, przyczynią się do poprawienia bezpieczeństwa obrotu prawnego. Dla oceny regulacji warto bowiem postawić się w sytuacji osoby, której dane osobowe zostały bez jej wiedzy wykorzystane do zawiązania spółki z o.o.

[1] Por. art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 623, ze zm.).

[2] W szczególności mowa o art. 157 1 § 2 Ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578, ze zm.), oraz o § 6 i § 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu zakładania konta w systemie teleinformatycznym, sposobu korzystania z systemu teleinformatycznego i podejmowania w nim czynności związanych z zawiązaniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykorzystaniu wzorca umowy oraz innych czynności wykonywanych w systemie teleinformatycznym, a także wymagań dotyczących podpisu elektronicznego z dnia 4 stycznia 2017 roku (Dz. U. z 2017 r. poz. 29, ze zm.).

[3] Por. art. 19 ust. 2b zd. 2 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 687, ze zm.).

Share This:

Dodaj komentarz