Projekt ustawy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki

Dnia 2 sierpnia 2016 roku wpłynął do Sejmu projekt ustawy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki. Aktualnie projekt jest na etapie I czytania na posiedzeniu Sejmu. Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia.

 Cel regulacji

Kredyty indeksowane oraz denominowane do walut obcych były udzielane w Polsce osobom nie osiągającym dochodów w walucie obcej, w okresie od 2000 roku do 2013 roku. W Rekomendacji S (IV) z dnia 18 czerwca 2013 roku, dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie, Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, że banki powinny udzielać klientom detalicznym kredytów zabezpieczonych hipotecznie wyłącznie w walucie, w jakiej uzyskują oni dochód, także w przypadku klientów o wysokich dochodach. Rekomendacja ta spowodowała, iż banki praktycznie przestały udzielać kredytów odnoszonych do walut obcych osobom fizycznym.

Według projektodawców ustawy jej głównym celem jest eliminacja skutków pobierania od konsumentów nienależnego świadczenia w postaci nadmiernie wysokich spreadów walutowych a opisany cel można osiągnąć wyłącznie poprzez ustawowe zobowiązanie do dokonania zwrotu niektórych świadczeń wynikających z umów kredytu i pożyczki, jako świadczeń pobranych nienależnie, na mocy klauzul preferujących jedną ze stron i wyposażających ją w prawo samodzielnego ustalania wysokości zobowiązania drugiej. Zwracane środki pomniejszałyby wysokość kapitału pozostałego kredytobiorcy do spłaty, więc ułatwiały bieżącą obsługę kredytu, a w przypadku umów kredytowych, które już wygasły, byłyby wypłacane kredytobiorcom.

Zakres przedmiotowy ustawy

Ustawa będzie miała zastosowanie do umów o kredyt indeksowany, umów o kredyt denominowany, umów o pożyczkę indeksowaną oraz umów o pożyczkę denominowaną, zawartych pomiędzy 1 lipca 2000 roku a 26 sierpnia 2011 roku. Warunkiem objęcia tych umów zakresem przedmiotowej ustawy jest wymóg ustanowienia dla danej umowy zabezpieczenia w postaci hipoteki na nieruchomości. Projekt nie ogranicza się do przypadków, w których zabezpieczenie ustanawiane jest tylko i wyłącznie na nieruchomości, której zakup był kredytowany przez udzielony kredyt czy pożyczkę. Istotne jest jednak to, aby w dniu złożenia przez konsumenta wniosku o zwrot nienależnie pobranych kwot przez kredytodawcę przy wymianie walut, spełniona została przesłanka istnienia zabezpieczenia hipotecznego umowy.

Kredyt denominowany, kredyt indeksowany, konsument

Projekt ustawy wprowadza definicję kredytu denominowanego oraz kredytu indeksowanego. Zgodnie z projektem kredytem denominowanym jest kredyt udzielony w walucie obcej, który został wypłacony w walucie polskiej, bez względu na użyte w umowie kredytu określenie kredytu. Kredyt indeksowany to kredyt udzielony w walucie polskiej, który zgodnie z umową kredytu stanowi równowartość określonej ilości waluty obcej lub jest indeksowany lub waloryzowany do waluty obcej, bez względu na użyte w umowie kredytu określenie kredytu. Ponadto na potrzeby przedmiotowej ustawy, projekt przewiduje rozszerzenie definicji konsumenta, zgodnie z którą za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a także osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości, na której nabycie zaciągnęła kredyt indeksowany lub kredyt denominowany, i nie zaliczała do kosztów uzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej odsetek i innych obciążeń z tytułu umowy kredytu.

Wzory do wyliczania kwot pobranych przez kredytodawcę przy wymianie walut

W celu wprowadzenia jednolitości w sposobie wyliczania spreadów, projekt ustawy wprowadza odpowiednie wzory, za pomocą których kredytodawca będzie zobligowany do dokonania wyliczenia różnic w kapitale kredytu, jak również w wysokości wpłacanych rat, prowizji i opłat, powstałych na skutek stosowania podwyższonego spreadu. Wzory dla kredytów indeksowanych oraz denominowanych zostały wskazane w art. 6 – 8 projektu ustawy.

Uprawnienia konsumenta

Zgodnie z przepisami projektu ustawy, konsument, w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, będzie mógł  złożyć wniosek w formie pisemnej o przesłanie przez kredytodawcę pisemnej informacji o zastosowaniu lub niezastosowaniu w zawartej z konsumentem umowie, przy wypłacie, jak również przy spłacie kredytu, nienależnych kwot pobranych przez kredytodawcę przy wymianie walut. Kredytodawca jest zobowiązany w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku konsumenta sporządzić i przesłać mu tę informację. Otrzymanie przez konsumenta wyżej wskazanej informacji skutkuje możliwością złożenia przez niego wniosku do kredytodawcy o pomniejszenie kapitału kredytu lub wypłatę nadwyżki lub całkowitej wysokości sumy wskazanej w art. 12 ust. 3 projektu ustawy. Wniosek taki konsument będzie mógł złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia otrzymania informacji o zastosowanych wobec niego spreadach. Projekt zakłada wprowadzenie limitu kwotowego w wysokości 350 000 zł, który jest wysokością kapitału kredytu, w stosunku do której konsument jest uprawniony do żądania pomniejszenia kapitału lub zwrotu nadpłaty. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez kredytodawcę obowiązków wynikających z ustawy, konsumentowi przysługuje odszkodowanie w wysokości 0,01 % kwoty kapitału kredytu pozostałego do spłaty na dzień wejścia w życie projektowanej ustawy za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu danego obowiązku.

Nadzór Komisji Nadzoru Finansowego

Projekt wprowadza regulacje obligujące Komisję Nadzoru Finansowego do sprawowania nadzoru nad wykonywaniem przez kredytodawców przepisów projektowanej ustawy. Komisja Nadzoru Finansowego przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, będzie sporządzać i przekazywać ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych, w terminie do 10 dnia każdego miesiąca, raporty z nadzoru za poprzedni miesiąc. Komisja Nadzoru Finansowego będzie mogła również, w drodze decyzji, nałożyć na kredytodawcę karę pieniężną w wysokości do 0,002 % wartości posiadanych przez kredytodawcę kredytów denominowanych i indeksowanych pozostałych do spłaty na dzień wejścia w życie ustawy, za każdy dzień opóźnienia w niewykonaniu obowiązków nałożonych przez ustawę.

Share This:

Dodaj komentarz