Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego

Dnia 18 listopada 2016 roku wpłynął do Sejmu projekt zmian ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku  Kodeks postępowania cywilnego oraz innych ustaw. Aktualnie projekt jest po I czytaniu na posiedzeniu Sejmu. Zgodnie z projektem zmiany mają wejść w życie 18 stycznia 2017 roku.

Cel i zakres regulacji

Projekt ustawy ma na celu zapewnienie skutecznego wykonywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 roku ustanawiającego procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych (dalej „rozporządzenie”). Mimo, że rozporządzenia Unii Europejskiej co do zasady stosuje się bezpośrednio w państwach członkowskich, to jednak zachodzi konieczność zmiany niektórych przepisów prawa polskiego, jak również wprowadzenia nowych regulacji, bez czego prawidłowe wykonywanie rozporządzenia nie byłoby możliwe. Rozporządzenie ma na celu umożliwienie wierzycielom uzyskania zabezpieczenia ich wierzytelności na rachunku bankowym dłużnika na tych samych warunkach, niezależnie od państwa, w którym rachunek jest prowadzony. Europejskie nakazy zabezpieczenia na rachunku bankowym (dalej „nakaz zabezpieczenia”) wydane w jednym państwie członkowskim będą automatycznie uznawane i wykonalne w innym państwie członkowskim bez konieczności wszczynania odrębnego postępowania. Ułatwieniem dla wierzycieli będzie również możliwość uzyskiwania informacji na temat rachunków bankowych dłużnika na potrzeby wydania nakazu zabezpieczenia na takim rachunku. Wierzyciel będzie mógł ubiegać się o wydanie nakazu zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie głównej, w trakcie jego trwania lub po uzyskaniu w państwie członkowskim pochodzenia tytułu, który nie jest jeszcze wykonalny w państwie członkowskim wykonania, a także po uzyskaniu tytułu wykonalnego w państwie członkowskim wykonania.

Definicja „rachunku bankowego”

Pojęcie rachunku bankowego, zawarte w rozporządzeniu UE, jest definiowane jako rachunek prowadzony przez bank, tj. instytucję kredytową, co oznacza, że na gruncie przepisów prawa polskiego, definicja rachunku bankowego obejmie rachunki prowadzone przez banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

Właściwość miejscowa i rzeczowa sądu

Jeżeli wydanie nakazu zabezpieczenia ma nastąpić przed wszczęciem sprawy głównej, właściwy będzie sąd, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy w I instancji. Jeżeli nie można ustalić właściwości takiego sądu, właściwy będzie sąd, w okręgu którego ma być wykonany nakaz zabezpieczenia, a w braku tej podstawy lub w przypadku, w którym nakaz zabezpieczenia miałby być wykonany w okręgach różnych sądów – Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie.

Wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia zgłoszony w toku postępowania lub po jego zakończeniu rozpozna sąd rozpoznający sprawę w I instancji.

W przypadku ugód sądowych lub ugód zawartych przed mediatorem w trakcie postępowania sądowego i zatwierdzonych przez sąd, właściwy jest sąd, który rozpoznawał sprawę w I instancji,
a w przypadku spraw, które nie były rozpoznawane przez sąd – sąd, który był właściwy do zatwierdzenia ugody w I instancji.

W przypadkach nie wymienionych powyżej, obejmujących przede wszystkim poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, właściwy będzie sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł egzekucyjny został sporządzony.

Posiedzenie w sprawie wydania nakazu

Zgodnie z projektowanymi przepisami, postępowanie o wydanie nakazu zabezpieczenia toczy się bez udziału dłużnika – ex parte, zatem co do zasady nakaz zabezpieczenia zostaje wydany na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z polską procedurą zabezpieczenia.

Uchylenie lub wygaśnięcie nakazu zabezpieczenia

Zgodnie z rozporządzeniem, uchylenie lub wygaśnięcie nakazu zabezpieczenia wydanego przed wszczęciem postępowania w sprawie głównej, może nastąpić w razie nieprzedstawienia przez wierzyciela dowodów wszczęcia postępowania w sprawie. W przypadku, gdy sąd, który wydał nakaz zabezpieczenia, ma siedzibę w państwie członkowskim, wykonania, uchylenia lub wygaśnięcia nakazu zabezpieczenia, w tym państwie członkowskim dokonuje się zgodnie z prawem tego państwa. Zmiana kodeksu postępowania cywilnego w tym zakresie wprowadza odesłanie do instytucji upadku zabezpieczenia, ale upadek taki ma być stwierdzany przez sąd z urzędu stosowanie do wymagań art. 10 ust. 2 rozporządzenia.

Organ ds. informacji

Organem do spraw informacji, którego zadaniem będzie między innymi realizacja wniosków (zarówno sądów polskich, jak i zagranicznych) dotyczących udzielania informacji na temat rachunków bankowych dłużnika zlokalizowanych na terytorium Polski, będzie Minister Sprawiedliwości.

Doręczenie nakazu zabezpieczenia i środek zaskarżenia

Nakaz zabezpieczenia lub postanowienie o odmowie jego wydania, sąd doręcza z urzędu wierzycielowi. Na tym etapie postępowania, żadna decyzja sądu co do wniosku o wydanie nakazu zabezpieczenia, nie będzie doręczana dłużnikowi. Wierzycielowi przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wydania nakazu zabezpieczenia. Sądem właściwym do rozpoznania środków zaskarżenia, będzie sąd właściwy do wydania nakazu zabezpieczenia.

Oświadczenie dotyczące zabezpieczenia środków

Zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia, bank lub inny podmiot odpowiedzialny za wykonanie nakazu zabezpieczenia w państwie członkowskim wykonania wydaje oświadczenie, wskazując, czy i w jakim zakresie środki na rachunku lub rachunkach dłużnika zostały zabezpieczone, a jeżeli tak się stało – w którym dniu wykonano nakaz zabezpieczenia. Jeżeli, w wyjątkowych okolicznościach, bank lub inny podmiot nie ma możliwości wydania oświadczenia w terminie trzech dni roboczych, wydaje je możliwie najszybciej, lecz nie później niż do końca ósmego dnia roboczego po wykonaniu nakazu zabezpieczenia. Jeżeli nakaz zabezpieczenia został wydany w Polsce, która jest jednocześnie państwem członkowskim wykonania, oświadczenie dotyczące zabezpieczenia środków, będzie wydawał bank i przekazywał je komornikowi, który wystąpił do banku o wykonanie zabezpieczenia. Natomiast jeśli Polska jest państwem wykonania, a państwem wydania jest inne państwo członkowskie, w przekazaniu oświadczenia będzie pośredniczył komornik.

Podmiot odpowiedzialny za wykonanie nakazu zabezpieczenia

Projekt ustawy wskazuje komorników, jako podmioty, które mają być odpowiedzialne za wykonywanie czynności w zakresie wykonywania nakazu zabezpieczenia.

W sprawach nieuregulowanych w przepisach prawa polskiego, stosuje się bezpośrednio przepisy rozporządzenia.

Share This:

Dodaj komentarz